Przedrostki rozdzielne i nierozdzielne

Forma i akcent

Przedrostki rozdzielne są często samodzielne i akcentowane. Rozdzielają się w zdaniu głównym i rozkazie, lecz pozostają razem z czasownikiem modalnym, w czasie przyszłym, Konjunktiv II i w zdaniu podrzędnym. ge i zu stoją między przedrostkiem a rdzeniem.

be-, ge-, emp-, ent-, er-, ver-, zer- są zawsze nierozdzielne i bez ge-. miss- pozostaje nierozdzielne mimo możliwego akcentu.

Znaczenie

ab koniec/oddalenie; an początek/kontakt; aus wyjście; ein wejście/regulacja; be przechodniość; ent usunięcie; er cel; miss błąd; ver błąd/ukończenie/zmiana; zer zniszczenie.

Przykłady

• Präsens, trennbar: Der Zug fährt um acht ab.
• Imperativ: Ruf mich bitte an!
• Modalverb, zusammen: Der Zug muss um acht abfahren.
• Nebensatz, zusammen: ..., weil der Zug um acht abfährt.
• Partizip II: Sie hat die Tür aufgemacht.
• Infinitiv mit zu: Er versucht, die Tür aufzumachen.
• Untrennbar: Sie besucht ihre Tante. – Sie hat ihre Tante besucht.
• Minimalpaar Stress/Bedeutung: Er übersetzt den Text. (übertragen) – Das Boot setzt über. (ans andere Ufer fahren)
• ent- Entfernung: Wir entkalken die Maschine.
• er- Ziel: Sie erreicht das Ziel.
• ver- Veränderung: Die Blätter verfärben sich.
• zer- Zerstörung: Das Glas zerbricht.