Wyrazy z da-: deiksa, zaimki i konektory
Rozróżniaj miejscowe i czasowe da, formy zaimkowe da(r)- oraz dyskursywne dabei, damit, dadurch i pokrewne konektory.
Wyjaśnienie
Wyrazy z da- odsyłają do znanego lub następującego kontekstu. Ta sama forma może oznaczać miejsce, czas, dopełnienie przyimkowe albo relację dyskursywną.
Tabela reguła–przykład
| Reguła | Przykład niemiecki |
|---|---|
| lokalne da | Ich lebte in Essen; da kannte jeder jeden. |
| kierunek dahin | Sie zieht nach Köln, und ich fahre morgen auch dahin. |
| pochodzenie daher | Er kommt aus dem Archiv und bringt daher diese Mappe mit. |
| czasowe/przyczynowe da | Da plötzlich der Alarm ertönte, verließen alle den Saal. |
| damals | Damals arbeitete ich noch im Schichtdienst. |
| danach | Wir essen zuerst; danach gehen wir spazieren. |
| jednoczesne dabei | Sie telefoniert und macht dabei Notizen. |
| koncesywne dabei | Er sagte zu; dabei hatte er kaum Zeit. |
| dafür jako zaimek przyimkowy | Sie interessiert sich für den Kurs und wirbt dafür. |
| damit odnoszące wstecz | Er widerspricht offen; damit hat er recht. |
| celowe damit | Ich spreche langsam, damit alle folgen können. |
| dadurch środek/skutek | Er automatisierte den Ablauf; dadurch sparte er Zeit. |
| anaforczne davon | Die Miete ist hoch; davon kann er kaum leben. |
| skutek daraufhin | Der Server fiel aus; daraufhin wurde der Betrieb gestoppt. |
| wynik darum/daher | Es regnete; darum blieben wir zu Hause. |
| wieloznaczność dabei | Sie war dabei. / Sie hörte Musik dabei. |
Wybór
Odczytanie zależy od rekcji i składni. Czasownik przyimkowy zwykle wymaga da(r)+przyimek, ale damit może odnosić się do całego zdania lub wprowadzać cel. Dabei oznacza równoczesność, ustępstwo lub udział. Darum/daher/dadurch/daraufhin stoją w zdaniu głównym; przyczynowe da wprowadza podrzędne.
Zadania
- Klasyfikuj, przekształcaj lub poprawiaj formę zgodnie ze znaczeniem i kontekstem. (10)
- Klasyfikuj, przekształcaj lub poprawiaj formę zgodnie ze znaczeniem i kontekstem. (10)
C1 · Niemiecki · Gramatyka