Przyimki zmienne: gdzie czy dokąd?
Poznaj dziewięć niemieckich przyimków zmiennych i wybieraj Dativ dla miejsca oraz Akkusativ dla celu. Ćwicz rodzajniki, formy skrócone i czasowniki położenia.
Wyjaśnienie
Przyimki zmienne: miejsce czy cel?
Przyimki **an, auf, hinter, in, neben, über, unter, vor** i **zwischen** mogą łączyć się z Dativem lub Akkusativem. Wybór nie zależy wyłącznie od tego, czy występuje ruch, lecz od tego, czy grupa przyimkowa oznacza **miejsce**, czy **cel**.
| Pytanie | Znaczenie | Przypadek | Przykład |
|---|---|---|---|
| **Wo?** | położenie lub miejsce | **Dativ** | Die Jacke hängt **an der Tür**. |
| **Wohin?** | cel zmiany miejsca | **Akkusativ** | Ich hänge die Jacke **an die Tür**. |
Typowe pary czasowników
| Miejsce: Wo? | Cel: Wohin? |
|---|---|
| stehen | stellen |
| liegen | legen |
| sitzen | sich setzen |
| hängen (znajdować się) | hängen (wieszać coś) |
**Sie läuft im Park** odpowiada na *Wo?*, dlatego wymaga Dativu. **Sie läuft in den Park** odpowiada na *Wohin?* i wymaga Akkusativu. Sam ruch nie oznacza automatycznie Akkusativu.
Formy rodzajników
| Rodzaj/liczba | Dativ | Akkusativ |
|---|---|---|
| męski | dem / einem | den / einen |
| żeński | der / einer | die / eine |
| nijaki | dem / einem | das / ein |
| mnoga | **den** + rzeczownik (w Dativie liczby mnogiej często z **-n**) | die |
Częste formy skrócone to **an dem → am**, **in dem → im**, **an das → ans** i **in das → ins**.
Określenia czasu
W określeniach czasu z **an, in, vor** i **zwischen** używamy Dativu: **am Dienstag**, **im Herbst**, **vor dem Kurs**, **zwischen den Terminen**. Nie oznaczają one przestrzennego celu.
Zadania
- Przyporządkuj każde określenie: Wo? z Dativem albo Wohin? z Akkusativem. (4)
- Uzupełnij rodzajnik lub formę skróconą. Najpierw zdecyduj: miejsce czy cel? (11)
- Ułóż pełne zdanie z podanych elementów i zastosuj właściwy przypadek. (11)
- Uzupełnij spójne scenki formami z banku. Każdej formy użyj dokładnie raz. (4)
A2 · Niemiecki · Gramatyka