Wieloznaczność: um, bei, von, nach, aus, mit, zu
Klasyfikuj użycia przestrzenne, czasowe, ilościowe, relacyjne i idiomatyczne.
Wyjaśnienie
**Um** oznacza otoczenie, godzinę, zmianę ilości lub cel; **bei** bliskość, warunek albo instytucję; **von** punkt wyjścia, autora, część zbioru lub relację. **Nach** oznacza cel, późniejszy czas lub normę; **aus** pochodzenie, materiał lub przyczynę; **mit** towarzystwo, środek, cechę lub sposób; **zu** cel, okazję, proporcję lub rezultat. Decydują rola semantyczna i stałe połączenie.
Przykłady i kontrasty
- **um**: droga **Wir gehen um das Haus.**; godzina **Die Sitzung beginnt um acht.**; zmiana **Der Preis steigt um fünf Prozent.**; cel **Sie bittet um Hilfe.**
- **bei**: bliskość **Das Dorf liegt bei Köln.**; warunek **Bei Regen bleiben wir drinnen.**; instytucja **Er arbeitet bei einer Bank.**
- **von**: punkt wyjścia **Wir kommen vom Bahnhof.**; autor **Ein Roman von Kafka.**; część **Einer von zehn bestand.**; relacja **Das hängt vom Wetter ab.**
- **nach**: cel **Sie fährt nach Wien.**; późniejszy czas **Nach dem Essen gehen wir spazieren.**; norma **Alles läuft nach Plan.**
- **aus**: pochodzenie **Er kommt aus Polen.**; materiał **Der Tisch ist aus Holz.**; przyczyna **Sie schwieg aus Angst.**
- **mit**: towarzystwo **Ich reise mit Freunden.**; środek **Wir fahren mit dem Zug.**; cecha **Der Mann mit dem Hut wartet.**; zamiar **Er tat es mit Absicht.**
- **zu**: cel **Sie geht zur Ärztin.**; okazja **Zu Weihnachten besuchen wir die Familie.**; proporcja **drei zu eins**; rezultat **Die Sitzung geht zu Ende.**
Pochodzenie: **aus dem Büro** – **von der Ärztin**. Cel: **nach Berlin** – **in die Schweiz** – **zur Ärztin**.
- Początek czasowy z **von ... an**: **Von Montag an arbeitet das Team länger.**
Zadania
- Określ znaczenie kontekstowe lub wybierz właściwe stałe połączenie. (10)
- Określ znaczenie kontekstowe lub wybierz właściwe stałe połączenie. (10)
C1 · Niemiecki · Gramatyka