Polecenia pośrednie, pogłoski i autodeklaracje
Przekazuj prośby, polecenia, rozkazy i zakazy przez mögen, sollen, müssen i dürfen oraz pogłoski i zdystansowane autodeklaracje przez sollen/wollen, także w przeszłości i stronie biernej.
Wyjaśnienie
`sollen`, `wollen` i `mögen` wskazują nie tylko modalność, lecz także **źródło** wypowiedzi. Pozwalają przekazać informację bez uznawania jej za własny fakt.
Mapa reguła–przykład
| Reguła | Przykład niemiecki |
|---|---|
| uprzejma prośba pośrednia z mögen | Die Vorsitzende bat, der Gast möge noch einen Moment warten. |
| polecenie pośrednie z sollen | Der Redakteur sagte, ich solle den Absatz kürzen. |
| ścisły zakaz z dürfen | Die Aufsicht warnte, niemand dürfe den Saal betreten. |
| pilny rozkaz z müssen | Der Einsatzleiter befahl, alle müssten das Gebäude sofort verlassen. |
| możliwe sollen w Indikativie | Die Chefin sagte, wir sollen morgen früher anfangen. |
| pogłoska o teraźniejszości | Die Ministerin soll einen Rücktritt erwägen. |
| pogłoska o przeszłości | Die Ministerin soll den Entwurf bereits geändert haben. |
| pogłoska w Zustandspassiv | Die Akten sollen seit Montag verschwunden sein. |
| pogłoska w Vorgangspassiv teraźniejszym | Die Brücke soll derzeit überprüft werden. |
| pogłoska w Vorgangspassiv przeszłym | Die Brücke soll bereits überprüft worden sein. |
| teraźniejsza autodeklaracja | Der Berater will alle Risiken kennen. |
| autodeklaracja o przeszłości | Der Berater will frühzeitig gewarnt haben. |
| autodeklaracja w stronie biernej | Der Zeuge will bedroht worden sein. |
| minimalna para źródła | Die Firma soll Steuern vermieden haben. / Die Firma will alle Regeln beachtet haben. |
| dowody i dystans | Sie soll die Datei gelöscht haben; bestätigt ist das nicht. |
| Futur nie jest konieczny | Der Konzern soll nächstes Jahr neue Stellen schaffen. |
Formy i znaczenie
- **sollen + bezokolicznik** przekazuje twierdzenie innych źródeł; mówiący zachowuje dystans.
- **wollen + bezokolicznik** przekazuje czyjąś wypowiedź o sobie i często sygnalizuje wątpliwość.
- Uprzedniość: **Partizip II + haben/sein**: *soll gegangen sein*, *will gewarnt haben*.
- Przeszły Vorgangspassiv: **Partizip II + worden sein**: *soll geprüft worden sein*.
- W poleceniu pośrednim adresat staje się podmiotem. `möge` jest uprzejme/podniosłe, `solle` neutralnie dyrektywne; `müsse` i `dürfe nicht` wzmacniają obowiązek lub zakaz.
Zadania
- Przyporządkuj wypowiedź: polecenie, pogłoska lub autodeklaracja. (10)
- Przekształć wypowiedź bezpośrednią w pełną relację pośrednią z właściwym czasownikiem modalnym. (10)
- Popraw zdanie, zwracając uwagę na źródło, czas i stronę bierną. (10)
C1 · Niemiecki · Gramatyka