Polecenia pośrednie, pogłoski i autodeklaracje

sollen, wollen i mögen wskazują nie tylko modalność, lecz także źródło wypowiedzi. Pozwalają przekazać informację bez uznawania jej za własny fakt.

Mapa reguła–przykład

Reguła	Przykład niemiecki
uprzejma prośba pośrednia z mögen	Die Vorsitzende bat, der Gast möge noch einen Moment warten.
polecenie pośrednie z sollen	Der Redakteur sagte, ich solle den Absatz kürzen.
ścisły zakaz z dürfen	Die Aufsicht warnte, niemand dürfe den Saal betreten.
pilny rozkaz z müssen	Der Einsatzleiter befahl, alle müssten das Gebäude sofort verlassen.
możliwe sollen w Indikativie	Die Chefin sagte, wir sollen morgen früher anfangen.
pogłoska o teraźniejszości	Die Ministerin soll einen Rücktritt erwägen.
pogłoska o przeszłości	Die Ministerin soll den Entwurf bereits geändert haben.
pogłoska w Zustandspassiv	Die Akten sollen seit Montag verschwunden sein.
pogłoska w Vorgangspassiv teraźniejszym	Die Brücke soll derzeit überprüft werden.
pogłoska w Vorgangspassiv przeszłym	Die Brücke soll bereits überprüft worden sein.
teraźniejsza autodeklaracja	Der Berater will alle Risiken kennen.
autodeklaracja o przeszłości	Der Berater will frühzeitig gewarnt haben.
autodeklaracja w stronie biernej	Der Zeuge will bedroht worden sein.
minimalna para źródła	Die Firma soll Steuern vermieden haben. / Die Firma will alle Regeln beachtet haben.
dowody i dystans	Sie soll die Datei gelöscht haben; bestätigt ist das nicht.
Futur nie jest konieczny	Der Konzern soll nächstes Jahr neue Stellen schaffen.

Formy i znaczenie

• sollen + bezokolicznik przekazuje twierdzenie innych źródeł; mówiący zachowuje dystans.
• wollen + bezokolicznik przekazuje czyjąś wypowiedź o sobie i często sygnalizuje wątpliwość.
• Uprzedniość: Partizip II + haben/sein: soll gegangen sein, will gewarnt haben.
• Przeszły Vorgangspassiv: Partizip II + worden sein: soll geprüft worden sein.
• W poleceniu pośrednim adresat staje się podmiotem. möge jest uprzejme/podniosłe, solle neutralnie dyrektywne; müsse i dürfe nicht wzmacniają obowiązek lub zakaz.