---
title: "Wyrazy z da-: deiksa, zaimki i konektory — gramatyka (Niemiecki) C1"
description: "Rozróżniaj miejscowe i czasowe da, formy zaimkowe da(r)- oraz dyskursywne dabei, damit, dadurch i pokrewne konektory."
canonical: "https://cefra.app/pl/explore/de/grammar/c1/german-da-words-deixis-discourse-and-connectors"
lang: "pl"
learning_language: "de"
cefr_level: "C1"
updated: "2026-07-11"
alternates:
  en: "https://cefra.app/en/explore/de/grammar/c1/german-da-words-deixis-discourse-and-connectors.md"
  fr: "https://cefra.app/fr/explore/de/grammar/c1/german-da-words-deixis-discourse-and-connectors.md"
  pl: "https://cefra.app/pl/explore/de/grammar/c1/german-da-words-deixis-discourse-and-connectors.md"
  ru: "https://cefra.app/ru/explore/de/grammar/c1/german-da-words-deixis-discourse-and-connectors.md"
---

# Wyrazy z da-: deiksa, zaimki i konektory

[Cefra](https://cefra.app/pl.md) › [Niemiecki](https://cefra.app/pl/explore/de.md) › [Gramatyka](https://cefra.app/pl/explore/de/grammar.md) › [C1](https://cefra.app/pl/explore/de/grammar/c1.md) › Wyrazy z da-: deiksa, zaimki i konektory

Rozróżniaj miejscowe i czasowe da, formy zaimkowe da(r)- oraz dyskursywne dabei, damit, dadurch i pokrewne konektory.

Ostatnia aktualizacja: 11 lipca 2026

Wyrazy z da- odsyłają do znanego lub następującego kontekstu. Ta sama forma może oznaczać miejsce, czas, dopełnienie przyimkowe albo relację dyskursywną.

## Tabela reguła–przykład

| Reguła                       | Przykład niemiecki                                         |
| ---------------------------- | ---------------------------------------------------------- |
| lokalne da                   | Ich lebte in Essen; da kannte jeder jeden.                 |
| kierunek dahin               | Sie zieht nach Köln, und ich fahre morgen auch dahin.      |
| pochodzenie daher            | Er kommt aus dem Archiv und bringt daher diese Mappe mit.  |
| czasowe/przyczynowe da       | Da plötzlich der Alarm ertönte, verließen alle den Saal.   |
| damals                       | Damals arbeitete ich noch im Schichtdienst.                |
| danach                       | Wir essen zuerst; danach gehen wir spazieren.              |
| jednoczesne dabei            | Sie telefoniert und macht dabei Notizen.                   |
| koncesywne dabei             | Er sagte zu; dabei hatte er kaum Zeit.                     |
| dafür jako zaimek przyimkowy | Sie interessiert sich für den Kurs und wirbt dafür.        |
| damit odnoszące wstecz       | Er widerspricht offen; damit hat er recht.                 |
| celowe damit                 | Ich spreche langsam, damit alle folgen können.             |
| dadurch środek/skutek        | Er automatisierte den Ablauf; dadurch sparte er Zeit.      |
| anaforczne davon             | Die Miete ist hoch; davon kann er kaum leben.              |
| skutek daraufhin             | Der Server fiel aus; daraufhin wurde der Betrieb gestoppt. |
| wynik darum/daher            | Es regnete; darum blieben wir zu Hause.                    |
| wieloznaczność dabei         | Sie war dabei. / Sie hörte Musik dabei.                    |

## Wybór

Odczytanie zależy od rekcji i składni. Czasownik przyimkowy zwykle wymaga da(r)+przyimek, ale damit może odnosić się do całego zdania lub wprowadzać cel. Dabei oznacza równoczesność, ustępstwo lub udział. Darum/daher/dadurch/daraufhin stoją w zdaniu głównym; przyczynowe da wprowadza podrzędne.

## Zadania

[Rozpocznij ćwiczenie](https://cefra.app/pl/explore/de/grammar/c1/german-da-words-deixis-discourse-and-connectors/practice)

1. Klasyfikuj, przekształcaj lub poprawiaj formę zgodnie ze znaczeniem i kontekstem. (10 zadań)
2. Klasyfikuj, przekształcaj lub poprawiaj formę zgodnie ze znaczeniem i kontekstem. (10 zadań)