Niemieckie partykuły modalne w kontekście

Partykuły modalne nie zmieniają treści propozycjonalnej; pokazują postawę, oczekiwania i relację. Znaczenie wynika z typu zdania, kontekstu i intonacji.

Tabela reguła–przykład

Reguła	Przykład niemiecki
denn w prawdziwym pytaniu	Was ist denn passiert?
doch: wspólna wiedza	Das hatten wir doch vereinbart.
doch mal: przyjazna prośba	Probier das doch mal.
ja: wspólna wiedza	Du kennst ja den Weg.
akcentowane ja: ostrzeżenie	Mach das ja nicht!
mal: złagodzenie	Ruf mich mal an.
eben/halt: rezygnacja	Dann ist das eben so. / Dann ist das halt so.
wohl: przypuszczenie	Er wird wohl später kommen.
schon: retoryczna rezygnacja	Wer kann das schon wissen?
bloß/nur: bezradność	Wo ist bloß der Schlüssel? / Wo ist nur der Schlüssel?
bloß/nur: ostrzeżenie	Geh bloß nicht allein!
etwa: niedowierzające pytanie	Willst du etwa kündigen?
eigentlich: zmiana tematu	Wie geht es dir eigentlich?
aber: zdziwienie	Du bist aber groß geworden!
auch: troska	Hast du auch die Tür abgeschlossen?
Mittelfeld i brak akcentu	Du hast das doch gestern schon erklärt.

Wybór

Stoją w Mittelfeld i zwykle są nieakcentowane; ja, bloß i nur mogą być akcentowane w ostrzeżeniach. Są typowe dla mowy nieformalnej. Te same słowa mogą być spójnikami, przysłówkami lub partykułami odpowiedzi. Doch mal ma stałą kolejność.

• ruhig wzmacnia pozwolenie: Du kannst ruhig anfangen.
• vielleicht w wykrzyknieniu może wyrażać silne zdziwienie: Der war vielleicht wütend!