Zaimki zwrotne: celownik czy biernik?
Rozróżniaj zaimki zwrotne w celowniku i bierniku. Dowiedz się, dlaczego dodatkowe dopełnienie w bierniku często wymaga mir lub dir, i ćwicz czasowniki, których znaczenie zmienia się zależnie od konstrukcji.
Wyjaśnienie
Zaimki zwrotne w celowniku i bierniku
Wiele czasowników zwrotnych łączy się z zaimkiem w **bierniku**:
> Ich wasche **mich**.
> Du ziehst **dich** an.
Jeśli w zdaniu występuje już osobne dopełnienie w bierniku, zaimek zwrotny stoi zwykle w **celowniku**:
> Ich wasche **mir** die Hände.
> Du ziehst **dir** eine Jacke an.
Formy
| Osoba | Biernik | Celownik |
|---|---|---|
| ich | mich | mir |
| du | dich | dir |
| er/sie/es/man | sich | sich |
| wir | uns | uns |
| ihr | euch | euch |
| sie/Sie | sich | sich |
Różnica jest widoczna tylko przy **ich** i **du**: **mich/mir**, **dich/dir**.
Jak wybrać
Najpierw poszukaj innego dopełnienia w bierniku, np. **die Hände, einen Tee, das Gesicht**. Jeśli ono występuje, zaimek zwrotny często oznacza osobę, której dotyczy czynność, i stoi w celowniku. Bez drugiego dopełnienia wiele czasowników zwrotnych wymaga biernika.
Porównaj:
- Lea kämmt **sich**. / Lea kämmt **sich** die Haare.
- Ich habe **mich** verletzt. / Ich habe **mir** den Fuß verletzt.
- Ihr zieht **euch** aus. / Ihr zieht **euch** die Schuhe aus.
Przy **sich, uns, euch** formy są identyczne, więc przypadek rozpoznajemy ze struktury.
Czasowniki i znaczenia
Częste konstrukcje to **sich etwas kaufen, wünschen, aussuchen, merken, vornehmen** oraz **sich Sorgen machen**.
Przy **vorstellen** ważne jest znaczenie:
- Ich stelle **mich** vor. = Przedstawiam się.
- Ich stelle **mir** eine Reise vor. = Wyobrażam sobie podróż.
Przypadek zależy od dopełnień czasownika, a nie od czasu gramatycznego.
Zadania
- Zdecyduj, czy wyróżniony zaimek zwrotny jest w celowniku czy bierniku. (11)
- Uzupełnij spójny tekst zaimkami zwrotnymi z banku słów. (4)
- Ułóż pełne zdanie z podanych elementów. Zwróć uwagę na przypadek i szyk. (11)
B1 · Niemiecki · Gramatyka