Zaimki względne: der, die, das

Ostatnia aktualizacja: 11 lipca 2026

Naucz się dokładniej opisywać osoby i rzeczy za pomocą niemieckich zdań względnych. Dobieraj zaimki w Nominativie, Akkusativie i Dativie, także po przyimkach, oraz stawiaj czasownik na końcu.

Wyjaśnienie

Zdania względne łączą informacje

Zdanie względne dokładniej opisuje rzeczownik w zdaniu głównym. Ten rzeczownik to wyraz określany.

Das ist die Nachbarin. Die Nachbarin hilft uns oft.
Das ist die Nachbarin, die uns oft hilft.

Zdanie względne stoi bezpośrednio po wyrazie określanym i jest oddzielone przecinkiem. Odmieniony czasownik stoi na końcu.

Formy

Przypadek	Rodzaj męski	Rodzaj żeński	Rodzaj nijaki	Liczba mnoga
Nominativ	der	die	das	die
Akkusativ	den	die	das	die
Dativ	dem	der	dem	denen

Jak wybrać zaimek względny

Potrzebne są dwie informacje:

Rodzaj i liczba zależą od wyrazu określanego w zdaniu głównym.
Przypadek zależy od funkcji zaimka w zdaniu względnym.

Porównaj zdania z wyrazem męskim der Kollege:

- Das ist der Kollege, der heute arbeitet. Der jest podmiotem: Nominativ. - Das ist der Kollege, den ich heute treffe. Ich treffe wen?: Akkusativ. - Das ist der Kollege, dem ich heute helfe. Ich helfe wem?: Dativ.

Ta sama zasada obowiązuje dla rodzaju żeńskiego, nijakiego i liczby mnogiej:

die Ärztin, die mich untersucht
das Gerät, das wir brauchen
die Gäste, denen der Kellner hilft

Po przyimku

Przyimek stoi przed zaimkiem względnym i narzuca przypadek:

der Freund, mit dem ich reise
die Firma, für die sie arbeitet
die Kolleginnen, von denen er erzählt

Najpierw ustal właściwy przyimek, a następnie przypadek, którym on rządzi.

Szyk wyrazów

Zdanie względne jest zdaniem podrzędnym:

Zdanie główne, zaimek względny + pozostałe elementy + odmieniony czasownik.

Hier ist das Fahrrad, das meine Schwester gestern gekauft hat.
Wir besuchen den Mann, bei dem unsere Katze geblieben ist.

Czasowniki rozdzielnie złożone pozostają razem: die Kundin, die morgen anruft. Przy czasowniku modalnym bezokolicznik stoi przed modalnym: das Formular, das du ausfüllen musst.

Zapamiętaj

Wyraz określany → rodzaj i liczba.
Funkcja lub przyimek w zdaniu względnym → przypadek.
Odmieniony czasownik → koniec zdania.

Zdanie względne wewnątrz zdania głównego i styl pisany

Gdy zdanie względne przerywa zdanie główne, otaczają je dwa przecinki: Der Kollege, der für das Projekt zuständig ist, kommt morgen. Wyraz określany pozostaje poza zdaniem względnym. Przyimek i zaimek tworzą jedną całość: die Frau, mit der der Kollege spricht, a nie die Frau, die der Kollege spricht mit.

W piśmie możliwe są też welcher, welche, welches, zwłaszcza dla uniknięcia dwóch identycznych form: Die Kollegin, welche die Passwörter vergibt, ist heute nicht da. Brzmią jednak ciężko; zwykle lepsze stylistycznie są der/die/das.

Kontrasty: die Ministerin, die das Gesetz vorstellt (podmiot) — das Gesetz, das die Ministerin vorstellt (dopełnienie); die Bürger, denen man Informationen versprach (Dativ liczby mnogiej) — die Veranstaltung, zu der viele Bürger kamen (przyimek + Dativ).

Zadania

Wybierz właściwy zaimek względny. Rodzaj i liczbę określa wyraz główny, a przypadek — funkcja w zdaniu względnym. (11)
Uzupełnij zaimek względny, a w razie potrzeby także przyimek. Wpisz dokładnie brakującą formę. (11)
Połącz dwa zdania w jedno zdanie z częścią względną. Zwróć uwagę na przecinek, zaimek i czasownik na końcu. (11)
Przyporządkuj zdania względne według funkcji zaimka: Nominativ, Akkusativ lub Dativ. (3)
Dopasuj początki zdań do właściwych zdań względnych. Zwróć uwagę na wyraz określany, przypadek, przyimek i czasownik na końcu. (4)
Popraw zaimek, przyimek, szyk czasownika lub interpunkcję. (10)

B1 · Niemiecki · Gramatyka