Zdania celowe: um … zu i damit
Naucz się wyrażać cel za pomocą um … zu lub damit. Dobieraj konstrukcję na podstawie podmiotów i pamiętaj o szyku czasownika.
Wyjaśnienie
Wyrażanie celu
Konstrukcje **um … zu** i **damit** odpowiadają na pytanie **Wozu?** i nazywają cel.
> Ich fahre früher los, **um pünktlich anzukommen**.
> Ich schreibe dir die Adresse, **damit du den Ort findest**.
**um … zu**
Używaj **um … zu + bezokolicznik**, gdy obie czynności wykonuje ta sama osoba. Podmiotu nie powtarzamy. **zu** stoi przed bezokolicznikiem, a w czasowniku rozdzielnym między przedrostkiem a rdzeniem: **um einzukaufen**.
**damit**
Używaj **damit + zdanie podrzędne**, zwłaszcza gdy podmioty są różne. Odmieniony czasownik stoi na końcu: **Wir sprechen langsam, damit alle uns verstehen.**
Przy tym samym podmiocie często możliwe są obie formy, lecz **um … zu** jest zwykle krótsze.
Cel czy przyczyna?
**damit** podaje zamierzony rezultat, a **weil** przyczynę. **Wozu?** pyta o cel, **Warum?** o przyczynę.
Zadania
- Przyporządkuj pary: ten sam podmiot → um … zu; różne podmioty → damit. (2)
- Uzupełnij um, zu, damit lub weil. Odróżnij cel od przyczyny. (4)
- Połącz dwa zdania w jedno pełne zdanie celu. (11)
B1 · Niemiecki · Gramatyka