Przysłówki przyimkowe: da(r)- i wo(r)-
Naucz się odnosić do rzeczy, sytuacji i zdań za pomocą da(r)- oraz pytać o nie za pomocą wo(r)-. Odróżniaj te formy od przyimka z zaimkiem osobowym oraz od określeń miejsca i czasu.
Wyjaśnienie
Niemieckie przysłówki i zaimki przyimkowe
Za pomocą **da(r) + przyimek** odnosimy się do rzeczy, tematu lub całej sytuacji. Za pomocą **wo(r) + przyimek** pytamy o nie.
| Przyimek | Forma pytająca | Forma z da(r)- |
|---|---|---|
| an | woran? | daran |
| auf | worauf? | darauf |
| für | wofür? | dafür |
| mit | womit? | damit |
| über | worüber? | darüber |
| von | wovon? | davon |
| um | worum? | darum |
| bei | wobei? | dabei |
| vor | wovor? | davor |
Przed przyimkiem zaczynającym się samogłoską dodajemy **r**: **woran/daran, worauf/darauf, worüber/darüber**. Przed spółgłoską r nie występuje: **wofür/dafür, womit/damit**.
Rzeczy i osoby
Dla rzeczy i tematów używamy wo(r)- i da(r)-:
> Woran denkst du? - Ich denke **daran**.
Przy osobie przyimek pozostaje przed zaimkiem:
> An wen denkst du? - Ich denke **an sie**.
Odniesienie do zdania
Forma da(r)- może zapowiadać zdanie podrzędne:
> Ich freue mich **darauf, dass** du kommst.
> Sie achtet **darauf, dass** die Tür geschlossen ist.
Miejsce i czas
**daneben, davor, dahinter, darauf** mogą opisywać miejsce, a **dabei, davor, danach** relacje czasowe. Kontekst pokazuje, czy forma zastępuje dopełnienie przyimkowe, czy opisuje miejsce albo czas.
Zadania
- Wybierz właściwą formę pytania lub odpowiedzi. Zwróć uwagę na rzeczy i osoby. (11)
- Wstaw wyrazy ze wspólnego banku. Kieruj się przyimkiem i kontekstem. (11)
- Zastąp wskazane dopełnienie odnoszące się do rzeczy właściwą formą da(r)- i napisz całe zdanie. (11)
B1 · Niemiecki · Gramatyka