Poznaj stałe połączenia niemieckich czasowników z przyimkami oraz wymagany Dativ lub Akkusativ. Przećwicz także pytania o osoby i rzeczy z przyimkiem + wem/wen oraz wo(r)-.
Wyjaśnienie
Czasownik i przyimek tworzą całość
Wiele niemieckich czasowników wymaga stałego przyimka. Najlepiej uczyć się całego połączenia jako jednej jednostki:
- **mit jemandem sprechen**
- **auf etwas warten**
- **sich für etwas interessieren**
Przyimek określa przypadek dopełnienia. W tych połączeniach przypadek wynika ze stałej rekcji czasownika, a nie z ogólnego rozróżnienia miejsca i kierunku.
Częste połączenia z Dativ
| Czasownik + przyimek | Przykład |
|---|---|
| anfangen **mit** | Wir fangen **mit der Aufgabe** an. |
| sich beschäftigen **mit** | Noah beschäftigt sich **mit einem neuen Projekt**. |
| sprechen **mit** | Ich spreche **mit meiner Ärztin**. |
| sich entschuldigen **bei** | Ben entschuldigt sich **bei seiner Kollegin**. |
| träumen **von** | Lea träumt **von einer langen Reise**. |
| fragen **nach** | Der Gast fragt **nach dem WLAN-Passwort**. |
| teilnehmen **an** | Samir nimmt **an einem Sprachkurs** teil. |
| arbeiten **an** | Das Team arbeitet **an einem neuen Entwurf**. |
| gehören **zu** | Diese Datei gehört **zu dem Bericht**. |
Po **mit, von, bei, nach** i **zu** występuje Dativ.
Częste połączenia z Akkusativ
| Czasownik + przyimek | Przykład |
|---|---|
| warten **auf** | Wir warten **auf den Zug**. |
| sich vorbereiten **auf** | Mia bereitet sich **auf die Prüfung** vor. |
| sich interessieren **für** | Jonas interessiert sich **für moderne Architektur**. |
| bitten **um** | Ich bitte dich **um einen Rat**. |
| sich bewerben **um** | Lila bewirbt sich **um einen Ausbildungsplatz**. |
| sprechen **über** | Die Nachbarn sprechen **über den neuen Park**. |
| denken **an** | Denkst du **an unseren Termin**? |
| sich verlieben **in** | Alex hat sich **in einen Kollegen** verliebt. |
Po **für** i **um** zawsze występuje Akkusativ. **auf, über, an** i **in** mogą łączyć się z różnymi przypadkami zależnie od czasownika. Dlatego ucz się przypadka z konkretnym połączeniem czasownikowym.
Ten sam przyimek, inny przypadek
Ten sam przyimek może łączyć się z innym przypadkiem zależnie od czasownika:
- **an + Akkusativ:** an den Urlaub denken
- **an + Dativ:** an einem Kurs teilnehmen
Dlatego ucz się zawsze schematu **czasownik + przyimek + przypadek**.
Czasowniki zwrotne
Wiele czasowników z przyimkami jest zwrotnych:
- Ich **interessiere mich für** Fotografie.
- Du **bereitest dich auf** die Reise vor.
- Wir **unterhalten uns über** den Film.
Zaimek zwrotny należy do czasownika, a dopełnienie przyimkowe jest dodatkowym elementem.
Kilka dopełnień i szyk zdania
Jeśli czasownik ma dopełnienie bezpośrednie i przyimkowe, w neutralnym szyku dopełnienie bezpośrednie zwykle stoi pierwsze:
- Ich danke **dir** **für deine Hilfe**.
- Die Kundin bittet **den Mitarbeiter** **um eine Auskunft**.
W czasownikach rozdzielnie złożonych oddzielony przedrostek stoi na końcu:
- Wir **fangen** morgen **mit dem neuen Kapitel an**.
- Er **bereitet** sich heute **auf das Gespräch vor**.
Pytania o osoby i rzeczy
Osoba
Przyimek pozostaje przed zaimkiem pytającym:
- Sie spricht **mit ihrer Schwester**. → **Mit wem** spricht sie?
- Er wartet **auf seinen Freund**. → **Auf wen** wartet er?
Używaj **wem** po przyimku z Dativ i **wen** po przyimku z Akkusativ.
Rzecz
W pytaniach o rzecz używamy **wo(r) + przyimek**:
- Wir sprechen **über den Vertrag**. → **Worüber** sprecht ihr?
- Ich träume **von einem Haus am Meer**. → **Wovon** träumst du?
- Sie denkt **an die Reise**. → **Woran** denkt sie?
Przed niemieckim przyimkiem rozpoczynającym się samogłoską wstawiamy **r**: **woran, worauf, worüber, worum**. W pozostałych przypadkach: **womit, wovon, wonach, wofür**.
auf czy über z „sich freuen”
- **sich auf + Akkusativ freuen**: wydarzenie jest jeszcze przed nami.
Ich freue mich **auf das Wochenende**.
- **sich über + Akkusativ freuen**: rzecz już jest lub wydarzenie już nastąpiło.
Ich freue mich **über deine Nachricht**.