Präteritum: przegląd
Ostatnia aktualizacja:
Poznaj zwięzły przegląd niemieckiego Präteritum i powtórz najważniejsze formy oraz szyk zdania.
Wyjaśnienie
Niemiecki Präteritum
Präteritum to czas przeszły, szczególnie częsty w opowiadaniach i relacjach pisanych. W rozmowie często używa się Perfekt, ale sein, haben, werden i czasowniki modalne także bardzo często występują w Präteritum.
- Gestern war ich müde.
- Wir hatten keine Zeit.
- Er musste lange arbeiten.
Ważne formy
| Bezokolicznik | ich / er / sie / es | du | wir / sie / Sie |
|---|
| sein | war | warst | waren |
| haben | hatte | hattest | hatten |
| werden | wurde | wurdest | wurden |
| können | konnte | konntest | konnten |
| müssen | musste | musstest | mussten |
| wollen | wollte | wolltest | wollten |
Czasowniki regularne i nieregularne
Czasowniki regularne zwykle otrzymują -te: lernen → lernte, spielen → spielte. Gdy temat kończy się na -t lub -d, często używamy -ete: arbeiten → arbeitete.
Czasowniki nieregularne często zmieniają samogłoskę: gehen → ging, kommen → kam, sehen → sah. W 1. i 3. osobie liczby pojedynczej zwykle nie mają końcówki: ich ging, sie kam.
Czasowniki modalne i szyk zdania
W przeszłości czasowniki modalne bardzo często występują w Präteritum. Gdy towarzyszy im drugi czasownik, modalny jest odmieniony, a bezokolicznik stoi na końcu:
- Mia konnte gestern nicht kommen.
- Warum musstest du so lange warten?
W zdaniu oznajmującym i pytaniu ze słowem pytającym czasownik odmieniony stoi na 2. pozycji. W pytaniu tak/nie stoi na 1. pozycji:
- Am Freitag hatten wir Besuch.
- Wart ihr gestern zu Hause?
Zapamiętaj
Używaj Präteritum szczególnie w pisanych opowiadaniach oraz bardzo często z sein, haben, werden i czasownikami modalnymi. Zacznij od krótkich zdań z określeniami gestern, früher i letzte Woche.
Inne częste formy modalne to dürfen → durfte / durftest / durften oraz mögen → mochte / mochtest / mochten. Stosują ten sam wzór: Früher durfte man hier rauchen.
Präsens, Perfekt czy Präteritum?
Wybór czasu zależy zarówno od momentu, jak i sytuacji:
| Znaczenie / sytuacja | typowy czas | Przykład |
|---|
| teraźniejszość, zwyczaj lub zaplanowany termin | Präsens | Heute arbeite ich zu Hause. / Morgen fahre ich nach Bonn. |
| przeszłe wydarzenie w rozmowie, wiadomości lub prywatnym e-mailu | zwykle Perfekt | Gestern habe ich lange gearbeitet. |
| przeszły stan z sein lub haben | często Präteritum | Früher war die Wohnung klein. Wir hatten wenig Platz. |
| czasownik modalny w przeszłości | często Präteritum + bezokolicznik | Ich musste früh aufstehen. |
| pisemne opowiadanie lub relacja | często Präteritum | Plötzlich begann es zu regnen. |
Określenia czasu pomagają, ale same nie wyznaczają formy. Gestern może wystąpić z Perfekt i Präteritum. Ważny jest rodzaj tekstu i czasownik: w rozmowie zwykle mówi się Ich habe gekocht, natomiast bardzo naturalne są Ich war müde i Ich konnte nicht kommen.
O planach przyszłych po niemiecku mówi się zwykle w Präsens z określeniem czasu: Nächste Woche besuchen wir Hamburg.
Zadania
- Ułóż wyrazy w poprawne zdanie w czasie Präteritum. (10)
- Jaki czas występuje w zdaniu: Präsens, Perfekt czy Präteritum? (11)
- Przekształć zdanie zgodnie z sytuacją, używając odpowiedniego czasu. (11)
A2 · Niemiecki · Gramatyka