Zdania główne ze spójnikami
Naucz się łączyć dwa niemieckie zdania główne za pomocą denn, aber, sondern, oder i und. Rozróżniaj przyczynę, przeciwieństwo, korektę, alternatywę i dodawanie informacji, zachowując czasownik na drugiej pozycji.
Wyjaśnienie
Łączenie dwóch zdań głównych
Spójniki **denn, aber, sondern, oder** i **und** łączą równorzędne zdania główne. Spójnik stoi między zdaniami. Drugie zdanie zachowuje zwykły szyk zdania głównego: odmieniony czasownik stoi na pozycji 2.
> Lina bleibt heute zu Hause, **denn sie ist erkältet**.
| Znaczenie | Spójnik | Przykład |
|---|---|---|
| przyczyna | **denn** | Wir gehen früh, **denn der letzte Bus fährt um elf**. |
| przeciwieństwo | **aber** | Das Café ist klein, **aber es ist sehr gemütlich**. |
| korekta po przeczeniu | **sondern** | Amir fährt nicht mit dem Auto, **sondern er nimmt den Zug**. |
| alternatywa | **oder** | Wir kochen zusammen, **oder wir bestellen etwas**. |
| dodanie informacji | **und** | Nora kauft Gemüse, **und ihr Bruder holt Brot**. |
Aber czy sondern?
**Aber** wyraża przeciwieństwo lub nieoczekiwane ograniczenie; pierwsze zdanie nie musi być przeczące. **Sondern** poprawia informację zaprzeczoną, dlatego zwykle występuje po **nicht** lub **kein-**.
- Der Weg ist lang, **aber** er ist nicht schwierig.
- Wir treffen uns nicht am Dienstag, **sondern** am Mittwoch.
Przecinek i szyk
Dwa pełne zdania główne zwykle oddziela przecinek. Przy **und** i **oder** można go pominąć, jeśli budowa jest jasna; w tej lekcji używamy go dla przejrzystości.
Spójnik nie zajmuje pozycji w zdaniu. W drugim zdaniu liczymy od nowa: **aber | morgen (pozycja 1) | kommt (pozycja 2) | Lea später**.
Szybki wybór
1. przyczyna → **denn**
2. przeciwieństwo → **aber**
3. korekta zaprzeczonej informacji → **sondern**
4. wybór → **oder**
5. dodanie informacji → **und**
Zadania
- Dopasuj każdy początek zdania do logicznego zakończenia. (3)
- Uzupełnij zdania: denn, aber, sondern, oder lub und. Zwróć szczególną uwagę na aber i sondern. (3)
- Połącz dwa zdania główne podanym spójnikiem. Napisz pełne zdanie i zachowaj czasownik na drugiej pozycji w drugim zdaniu. (11)
A2 · Niemiecki · Gramatyka