Liczebniki główne i porządkowe
Naucz się wyrażać ilość, kolejność i daty za pomocą niemieckich liczebników. Ćwicz tworzenie i odmianę liczebników porządkowych oraz konstrukcje z am, vom i bis zum.
Wyjaśnienie
Liczebniki główne i porządkowe
**Liczebniki główne** określają ilość: **drei Tickets**, **zwanzig Minuten**, **hundert Euro**. Zwykle nie mają końcówki.
Ważnym wyjątkiem jest **eins** przed rzeczownikiem. Odmienia się wtedy jak rodzajnik nieokreślony: **ein Termin**, **eine Stunde**, **einen Tag**. Samodzielnie używamy formy **eins**.
**Liczebniki porządkowe** wskazują miejsce w szeregu: **der erste Versuch**, **die zweite Etage**, **das dritte Kapitel**. Przed rzeczownikiem odmieniają się jak przymiotniki.
Tworzenie form
| Liczba | Liczebnik porządkowy |
|---|---|
| 1 | erste |
| 2 | zweite |
| 3 | dritte |
| 4–19 | temat + **-te**: vierte, zehnte, neunzehnte |
| od 20 | temat + **-ste**: zwanzigste, einunddreißigste |
Zapamiętaj formy szczególne: **erste**, **dritte**, **siebte** (także *siebente*) i **achte**.
Końcówki w zdaniu
Podstawa na **-te/-ste** otrzymuje także końcówkę przymiotnika:
- Nominativ: **der fünfte Mai**, **das erste Mal**
- Akkusativ: **den dritten Platz**, **die zweite Aufgabe**
- Dativ: **am zwölften Juni**, **beim ersten Versuch**
- po zaimku dzierżawczym: **unsere achte Reise**
Daty
Po *Heute ist ...* często występuje Nominativ: **Heute ist der siebte Oktober.**
Po **am** używamy Dativu: **Der Kurs beginnt am siebten Oktober.**
Przedział czasu tworzymy za pomocą **vom … bis zum …**: **vom siebten Oktober bis zum zwanzigsten Dezember**.
Nazwy miesięcy piszemy wielką literą, a końcówka liczebnika musi odpowiadać przypadkowi.
Zadania
- Zapisz liczbę lub liczebnik porządkowy we właściwej formie. (10)
- Wstaw właściwe formy dat z banku słów. (4)
- Utwórz pełne zdanie, zapisując datę słownie. (10)
A2 · Niemiecki · Gramatyka