Deklinacja przymiotnika
Ostatnia aktualizacja:
Poznaj końcówki niemieckich przymiotników przed rzeczownikiem po rodzajniku określonym, po wyrazach typu ein- i bez rodzajnika. Ćwicz cztery przypadki w codziennych zdaniach.
Wyjaśnienie
Kiedy przymiotnik otrzymuje końcówkę?
Przymiotnik przed rzeczownikiem odmienia się: ein ruhiger Platz, die kalte Suppe. Po czasownikach sein, werden i bleiben nie ma końcówki: Der Platz ist ruhig.
Końcówka razem z określnikiem wskazuje przypadek, rodzaj i liczbę. Trzeba sprawdzić, ile informacji pokazuje już określnik.
1. Po rodzajniku określonym: końcówki słabe
Po der/die/das, dieser, jeder i alle określnik wyraźnie wskazuje przypadek. Przymiotnik prawie zawsze ma -en; tylko Nominativ liczby pojedynczej we wszystkich trzech rodzajach oraz Akkusativ liczby pojedynczej rodzaju żeńskiego i nijakiego mają -e.
| Przypadek | Męski | Żeński | Nijaki | Liczba mnoga |
|---|
| Nominativ | der neue Kurs | die neue App | das neue Buch | die neuen Bücher |
| Akkusativ | den neuen Kurs | die neue App | das neue Buch | die neuen Bücher |
| Dativ | dem neuen Kurs | der neuen App | dem neuen Buch | den neuen Büchern |
| Genitiv | des neuen Kurses | der neuen App | des neuen Buches | der neuen Bücher |
2. Po wyrazach typu ein-: końcówki mieszane
Do grupy ein- należą ein, kein, mein, dein, sein, ihr, unser, euer oraz Ihr (pisana wielką literą forma grzecznościowa „Pański/Pani/Państwa”). Gdy określnik nie ma widocznej końcówki, sygnał przejmuje przymiotnik: ein gut-er Plan, ein ruhig-es Zimmer. W pozostałych formach zwykle występuje -en.
| Przypadek | Męski | Żeński | Nijaki | Mnoga z kein-/dzierżawczym |
|---|
| Nominativ | ein neuer Kurs | eine neue App | ein neues Buch | keine neuen Bücher |
| Akkusativ | einen neuen Kurs | eine neue App | ein neues Buch | keine neuen Bücher |
| Dativ | einem neuen Kurs | einer neuen App | einem neuen Buch | keinen neuen Büchern |
| Genitiv | eines neuen Kurses | einer neuen App | eines neuen Buches | keiner neuen Bücher |
3. Bez rodzajnika: końcówki mocne
Bez określnika przymiotnik zwykle sam wskazuje przypadek.
| Przypadek | Męski | Żeński | Nijaki | Liczba mnoga |
|---|
| Nominativ | frischer Saft | warme Milch | kaltes Wasser | reife Birnen |
| Akkusativ | frischen Saft | warme Milch | kaltes Wasser | reife Birnen |
| Dativ | frischem Saft | warmer Milch | kaltem Wasser | reifen Birnen |
| Genitiv | frischen Saftes | warmer Milch | kalten Wassers | reifer Birnen |
W Genitivie liczby pojedynczej rodzaju męskiego i nijakiego przymiotnik ma -en, ponieważ rzeczownik wskazuje przypadek końcówką -(e)s.
Jak wybrać końcówkę
- Ustal przypadek.
- Ustal rodzaj i liczbę rzeczownika.
- Sprawdź określnik: rodzajnik określony, wyraz typu ein- czy brak rodzajnika.
- Wybierz końcówkę z odpowiedniego wzoru.
Wskazówka: im mniej pokazuje określnik, tym więcej musi pokazać końcówka przymiotnika.
Dodatkowe sygnały i przypadki szczególne
Zasada sygnału w parach minimalnych
Określnik i przymiotnik dzielą między siebie informację gramatyczną. Gdy określnik ma wyraźny sygnał, przymiotnik ma zwykle odmianę słabą; gdy sygnału brakuje, przejmuje go przymiotnik.
- der schnelle Zug – ale ein schneller Zug: der już wskazuje męski Nominativ, a ein nie.
- das moderne Büro – ale ein modernes Büro: brakujący sygnał rodzaju nijakiego pojawia się na przymiotniku.
- die neuen Geräte – ale neue Geräte: w liczbie mnogiej z rodzajnikiem mamy -en, bez rodzajnika -e.
- mit den freundlichen Nachbarn – ale mit freundlichen Nachbarn: w Dativie liczby mnogiej oba wzory mają -en; rzeczownik zwykle również otrzymuje -n.
- wegen des starken Regens – wegen starken Regens: w Genitivie rodzaju męskiego/nijakiego bez rodzajnika przymiotnik nadal ma -en; sygnał Genitivu niesie -(e)s rzeczownika.
Kilka przymiotników
Kilka równorzędnych przymiotników przed tym samym rzeczownikiem ma taką samą końcówkę: Wir suchen ein helles, ruhiges Zimmer. Tak samo bez rodzajnika: Frischer, aromatischer Kaffee duftet im Flur.
Przymiotniki urzeczownikowione
Gdy rzeczownik zostaje pominięty, przymiotnik piszemy wielką literą; końcówka nadal zależy od określnika, przypadku, rodzaju i liczby: Der neue Drucker ist schneller als der alte. W liczbie mnogiej: Die Neuen arbeiten mit den Erfahrenen zusammen.
Formy bez zwykłej końcówki deklinacyjnej
- Przed rzeczownikami niepoliczalnymi viel i wenig często pozostają bez zmian: Wir haben viel Zeit, aber wenig Geld. Przy policzalnej liczbie mnogiej odmieniają się: Viele Gäste stellten wenige Fragen.
- mehr pozostaje nieodmienne: Heute kommen mehr Besucher als gestern.
- W wielu przymiotnikach na -el nieakcentowane e wypada przed końcówką: ein komfortables Sofa, nie komfortabeles Sofa.
- Po prawej stronie rzeczownika albo po sein/werden/bleiben nie ma końcówki: Der lange Weg ist anstrengend.
Zadania
- Przyporządkuj grupy nominalne do wzoru: po rodzajniku określonym, po wyrazie typu ein- lub bez rodzajnika. (2)
- Uzupełnij właściwą końcówkę przymiotnika. Wpisz tylko końcówkę, np. e, en lub es. (11)
- Uzupełnij krótkie teksty końcówkami z banku. Końcówek można używać wielokrotnie. (4)
- Na podstawie wskazówki utwórz pełne zdanie z poprawnie odmienionym przymiotnikiem. (16)
A2 · Niemiecki · Gramatyka