Czas teraźniejszy: czasowniki ze zmianą samogłoski
Poznaj częste niemieckie czasowniki, które w czasie Präsens zmieniają samogłoskę tematu. Temat A1 ćwiczy formy z du oraz er/sie/es, np. du liest, er fährt, sie läuft, oraz specjalny czasownik wissen.
Wyjaśnienie
Czas teraźniejszy: czasowniki ze zmianą samogłoski
Niektóre częste niemieckie czasowniki zmieniają samogłoskę w temacie w czasie Präsens. W typowym wzorze dzieje się to przy **du** oraz **er/sie/es**.
Pozostałe formy zazwyczaj zachowują normalną samogłoskę tematu: **ich lese**, **wir lesen**, **ihr lest**, **sie/Sie lesen**. Czasownik **wissen** jest wyjątkiem i jest wyjaśniony osobno poniżej.
e -> i lub ie
| Bezokolicznik | du | er/sie/es |
|---|---|---|
| geben | gibst | gibt |
| nehmen | nimmst | nimmt |
| lesen | liest | liest |
| sprechen | sprichst | spricht |
Przykłady:
- **Du liest** die Zeitung.
- **Er gibt** mir ein Buch.
- **Sie spricht** Deutsch.
a -> ä
| Bezokolicznik | du | er/sie/es |
|---|---|---|
| fahren | fährst | fährt |
| schlafen | schläfst | schläft |
Przykłady:
- **Fährst** du nach Berlin?
- Das Baby **schläft**.
au -> äu
| Bezokolicznik | du | er/sie/es |
|---|---|---|
| laufen | läufst | läuft |
Przykład:
- Er **läuft** im Park.
Specjalny czasownik: wissen
**Wissen** jest nieregularny. Jego formy w liczbie pojedynczej są szczególne, także przy **ich**:
| Osoba | Forma |
|---|---|
| ich | weiß |
| du | weißt |
| er/sie/es | weiß |
| wir/sie/Sie | wissen |
| ihr | wisst |
Przykłady:
- **Ich weiß** die Adresse.
- **Weißt** du das?
Krótkie przypomnienie szyku
W zdaniu oznajmującym i w pytaniu z zaimkiem pytającym odmieniony czasownik stoi na drugim miejscu:
- Ich **lese** ein Buch.
- Was **liest** du?
W pytaniu tak/nie odmieniony czasownik stoi na pierwszym miejscu:
- **Liest** du ein Buch?
Zapamiętaj: najpierw określ osobę, potem sprawdź, czy czasownik zmienia samogłoskę.
Zadania
- Uzupełnij czasownik w czasie teraźniejszym. Zwróć uwagę na zmianę samogłoski przy du oraz er/sie/es. (10)
- Która forma czasu teraźniejszego pasuje? Wybierz poprawną odpowiedź. (10)
- Ułóż wyrazy w poprawnej kolejności. Odmieniony czasownik stoi na drugim miejscu. (9)
- Uzupełnij formy. Samogłoska rdzenia zmienia się tylko przy du oraz er/sie/es. (1)
A1 · Niemiecki · Gramatyka