Czasowniki modalne w czasie teraźniejszym
Poznaj formy i znaczenia können, müssen, sollen, dürfen, mögen, wollen i möchten. Przećwicz także niemiecką klamrę zdaniową w zdaniach i pytaniach.
Wyjaśnienie
Czasowniki modalne w czasie teraźniejszym
Czasownik modalny pokazuje **stosunek osoby do czynności**: czy coś jest możliwe, konieczne, dozwolone albo pożądane?
Formy
| Osoba | können | müssen | sollen | dürfen | mögen | wollen | möchten |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| ich | kann | muss | soll | darf | mag | will | möchte |
| du | kannst | musst | sollst | darfst | magst | willst | möchtest |
| er/sie/es | kann | muss | soll | darf | mag | will | möchte |
| wir | können | müssen | sollen | dürfen | mögen | wollen | möchten |
| ihr | könnt | müsst | sollt | dürft | mögt | wollt | möchtet |
| sie/Sie | können | müssen | sollen | dürfen | mögen | wollen | möchten |
Zwróć szczególną uwagę na formy liczby pojedynczej: **ich kann**, **du musst**, **er darf**, **sie will**. Formy **möchten** tworzą regularny wzór: **ich möchte, du möchtest, wir möchten**.
Znaczenie i użycie
- **können**: umiejętność lub możliwość — *Mira kann gut zeichnen.* (Mira umie dobrze rysować.)
- **müssen**: konieczność — *Wir müssen heute einkaufen.* (Musimy dziś zrobić zakupy.)
- **sollen**: polecenie, rada lub życzenie innej osoby — *Du sollst den Arzt anrufen.* (Masz zadzwonić do lekarza — ktoś ci to polecił.)
- **dürfen**: pozwolenie — *Ihr dürft hier spielen.* (Możecie się tutaj bawić.)
- **nicht dürfen**: zakaz — *Man darf hier nicht parken.* (Nie wolno tu parkować.)
- **mögen**: lubienie, często z rzeczownikiem — *Ich mag schwarzen Tee.* (Lubię czarną herbatę.)
- **wollen**: zdecydowany zamiar — *Er will Informatik studieren.* (On chce studiować informatykę.)
- **möchten**: uprzejme życzenie — *Ich möchte einen Kaffee bestellen.* (Chciałbym zamówić kawę.)
**Möchten** brzmi uprzejmiej niż **wollen**. Dlatego w kawiarni mówi się zwykle: *Ich möchte ein Wasser.*
Klamra zdaniowa
Czasownik modalny występuje zazwyczaj z drugim czasownikiem w bezokoliczniku.
W zdaniu oznajmującym i pytaniu ze słowem pytającym odmieniony czasownik modalny stoi na **drugiej pozycji**. Bezokolicznik stoi na **końcu zdania**:
- Lena **muss** morgen früh **arbeiten**.
- Wann **könnt** ihr uns **besuchen**?
W pytaniu tak/nie czasownik modalny stoi na **pierwszej pozycji**, a bezokolicznik pozostaje na końcu:
- **Darf** ich das Fenster **öffnen**?
Przy przeczeniu **nicht** stoi zwykle przed bezokolicznikiem lub przed negowanym elementem:
- Ich **kann** heute **nicht kommen**.
- Du **darfst** **hier nicht** fotografieren.
Czasownik modalny bez drugiego bezokolicznika
Jeśli czynność wynika z kontekstu, czasownik modalny może wystąpić sam:
- Ich **mag** diese Musik.
- Sie **muss** jetzt nach Hause.
- **Kannst** du Spanisch?
Zapamiętaj: najpierw wybierz znaczenie, potem odmień czasownik modalny i umieść bezokolicznik na końcu.
Zadania
- Wstaw czasownik modalny z nawiasu we właściwej formie Präsens. (11)
- Ułóż poprawne zdania i pytania. Czasownik modalny jest już odmieniony; umieść bezokolicznik na końcu. (11)
- Przeczytaj całe dialogi i wstaw odpowiednie czasowniki modalne we właściwej formie. Wskazówki określają znaczenie. (4)
- Uzupełnij formy czasowników modalnych. Zwróć szczególną uwagę na ich oraz er/sie/es. (1)
A1 · Niemiecki · Gramatyka