Tryb rozkazujący: polecenia i prośby
Ostatnia aktualizacja:
Naucz się tworzyć po niemiecku polecenia i prośby dla du, ihr i Sie. Przećwicz czasowniki regularne, rozdzielnie złożone i ważne czasowniki nieregularne oraz szyk zdania.
Wyjaśnienie
Do czego służy tryb rozkazujący?
Imperativ służy do wydawania poleceń, składania propozycji i formułowania próśb:
- Komm bitte herein!
- Arbeitet zu zweit!
- Warten Sie einen Moment!
Forma zależy od adresata: du dla jednej znajomej osoby, ihr dla kilku znajomych osób oraz Sie dla jednej lub kilku osób w sytuacji formalnej.
Trzy formy
| Bezokolicznik | du | ihr | Sie |
|---|
| machen | Mach! | Macht! | Machen Sie! |
| arbeiten | Arbeite! | Arbeitet! | Arbeiten Sie! |
| fahren | Fahr! | Fahrt! | Fahren Sie! |
| anrufen | Ruf an! | Ruft an! | Rufen Sie an! |
| sein | Sei! | Seid! | Seien Sie! |
| haben | Hab! / Habe! | Habt! | Haben Sie! |
du
Zwykle bierzemy formę czasu teraźniejszego z du i usuwamy -st oraz zaimek:
- du machst → Mach!
- du kommst → Komm!
W czasownikach takich jak arbeiten, öffnen i atmen standardowa forma wymaga -e: Arbeite!, Öffne!, Atme!. Czasowniki na -ieren również przyjmują w Imperativ końcówkę -e: Studiere!
W czasownikach ze zmianą e → i/ie zmiana pozostaje: Iss!, Lies!. Natomiast umlaut z formy du znika: du fährst → Fahr!, du läufst → Lauf!
ihr
Używamy zwykłej formy czasu teraźniejszego z ihr, ale bez zaimka ihr:
- ihr macht → Macht!
- ihr arbeitet → Arbeitet!
- ihr fahrt → Fahrt!
Sie
Używamy formy czasownika pasującej do Sie, a bezpośrednio po niej stawiamy Sie:
- Machen Sie!
- Arbeiten Sie!
- Fahren Sie!
Uwaga na czasownik sein: Sei! – Seid! – Seien Sie!
Szyk zdania
Odmieniony czasownik stoi na początku:
- Öffne bitte das Fenster!
- Warten Sie hier!
W czasownikach rozdzielnie złożonych przedrostek stoi na końcu:
- Ruf mich später an!
- Steht bitte um sieben Uhr auf!
Słowo bitte łagodzi polecenie. W przeczeniu nicht stoi zwykle przy negowanym elemencie albo pod koniec zdania: Vergiss den Schlüssel nicht!
Zadania
- Które zdanie zawiera tryb rozkazujący? Wybierz właściwe polecenie lub prośbę. (11)
- Przekształć wskazówkę w tryb rozkazujący dla podanej formy (du, ihr lub Sie). (11)
- Twórz polecenia z formami szczególnymi. Zwróć uwagę na -e, wymianę samogłoski oraz sein i haben. (12)
- Ułóż wyrazy w poprawne polecenie. Czasownik stoi na początku, a przedrostek rozdzielny na końcu. (11)
A1 · Niemiecki · Gramatyka